Σήμερα 21 Μαρτίου παγκόσμια ημέρα των δασών. Πριν από αρκετά χρόνια υμνούσαμε το δάσος και τις προσφορές του. Είχαμε τόσα θαυμάσια πράγματα να πούμε, τόσο ωραίες εικόνες να περιγράψουμε! Σήμερα όμως κάθε προσπάθεια να μιλήσεις για το δάσος καταλήγει σε ένα ρέκβιεμ. Όσο και αν προσπαθήσεις δεν υπάρχει χώρος για ωραιοποιήσεις. Μόνο για αλήθειες. Και η αλήθεια όταν λέγεται είναι σκληρή.
Η ελληνική δασοπονία που είναι η υπηρέτρια των δασών δεν βρίσκεται απλώς σε κρίση. Βρίσκεται σε αποσύνθεση. Και τα δάση της χώρας υφίστανται μια πίεση που δεν προέρχεται μόνο από τη φωτιά, αλλά από τον ίδιο τον τρόπο που επιλέξαμε να τα «διαχειριστούμε».
Τα τελευταία χρόνια, εκατομμύρια στρέμματα χάθηκαν από πυρκαγιές. Όμως η φωτιά δεν είναι η αιτία. Είναι το αποτέλεσμα. Το αποτέλεσμα μιας δασοπονίας που απογυμνώθηκε από τον ρόλο της, από το 1998, όταν η δασοπυρόσβεση μεταφέρθηκε στο Πυροσβεστικό Σώμα. Από τότε, το δάσος έμεινε χωρίς τον φυσικό του διαχειριστή στη μάχη με τη φωτιά.
Και ενώ η Δασική Υπηρεσία αποδυναμώνεται, ένα νέο μοντέλο επιβάλλεται. Ένα μοντέλο που βαφτίζει «πρόληψη» κάθε παρέμβαση, ακόμη κι όταν αυτή αλλοιώνει τον χαρακτήρα του δάσους.
Μέχρι πριν λίγο καιρό καμαρώναμε τα δάση στα ψηλά βουνά που αναπτύσσονταν χωρίς τον κίνδυνο των πυρκαγιών και έχοντας μια επιστημονική διαχείριση. Παρείχαν και όλες τις ωφέλειες ενός δάσους και τις οικονομικές ωφέλειες από την λελογισμένη τους εκμετάλλευση.
Σήμερα όμως με το πρόσχημα της πράσινης ανάπτυξης διαλύονται ολόκληροι ορεινοί δασικοί όγκοι στους οποίους τα δένδρα αντικαθίστανται από τσιμέντο και ανεμογεννήτριες. Οι ανεμογεννήτριες, για να σταθούν, απαιτούν εκτεταμένα έργα. Δρόμους μεγάλου πλάτους, εκσκαφές, πλατείες εγκατάστασης, δίκτυα μεταφοράς. Δεν έρχονται μόνες τους. Φέρνουν μαζί τους μια βίαιη αλλαγή του τοπίου.
Και φθάσαμε στο έσχατο σημείο απαξίωσης της λογικής οι τεράστιοι δρόμοι που χρειάζονται για να τοποθετηθούν οι ανεμογεννήτριες να υποχρεώνει τους δασικούς να τους χαρακτηρίζουν ως έργα πρόληψης για τις δασικές πυρκαγιές, για να ξεπεράσουν το κοιμώμενο ούτως ή άλλως ΣτΕ και την προστασία που παρέχει το άρθρο 24 του Συντάγματος.
Τα τελευταία χρόνια υποχρέωσαν την Υπηρεσία που έσωσε τα δάση από δύο παγκοσμίους και έναν εμφύλιο πολέμους να πάψει να καθορίζει την δασική πολιτική και να ακολουθεί αδιαμαρτύρητα τις εντολές ανθρώπων που ποτέ δεν πάτησαν σε δάσος ούτε για να μαζέψουν λουλούδια. Που θεωρούν το δάσος ότι είναι κήπος ή άλσος.
Σήμερα, βλέπουμε να εφαρμόζονται προγράμματα με μεγάλες χρηματοδοτήσεις, χωρίς ενιαία επιστημονική βάση. Βλέπουμε παρεμβάσεις που δεν εντάσσονται σε ολοκληρωμένα διαχειριστικά σχέδια. Φθάσαμε στο έσχατο σημείο μια ΜΚΟ να προτείνει ανεφάρμοστα, καταστροφικά και χωρίς ουσία μέτρα και αυτά να γίνονται δεκτά και να νομοθετούνται. Μεθόδους που χρησιμοποιούσαν οι πρωτάνθρωποι να θεωρούνται μοντέρνα και καινοτόμα.
Και μέσα σε όλα αυτά, η Δασική Υπηρεσία καλείται να εκτελεί. Όχι να σχεδιάζει. Να συναινεί. Όχι να αποφασίζει. Να εκτελεί.
Η πρόσφατη εισαγωγή άκρως αντιοικολογικών πρακτικών όπως το ANTINERO ή το «ελεγχόμενο πυρ» ή παραχώρηση των δασών σε υβριδικά σχήματα ιδιωτών, παρά τις αντιδράσεις όλων των ειδικών επιστημόνων, έρχεται να ολοκληρώσει αυτή την εικόνα. Χωρίς σαφές πλαίσιο, χωρίς επαρκή εκπαίδευση, χωρίς διαφάνεια. Με το δάσος να μετατρέπεται σε πεδίο πειραματισμού, από κάθε ημιμαθή ή τελείως ανίδεο ή κερδοσκόπο.
Αν κάτι καταρρέει σήμερα, δεν είναι απλώς μια δημόσια υπηρεσία. Είναι μια ολόκληρη φιλοσοφία διαχείρισης του δάσους.
Και μέσα σε αυτή την κατάρρευση, παραμένουν κάποιοι που κρατούν ακόμη τη γραμμή. Οι δασικοί υπάλληλοι. Με λιγότερα μέσα, με περισσότερη πίεση, με ευθύνη που δεν τους αναλογεί. Είναι αυτοί που ξέρουν τι σημαίνει δάσος. Όχι ως έννοια. Αλλά ως ζωντανή πραγματικότητα.
Η Παγκόσμια Ημέρα Δασών δεν είναι πια ημέρα γιορτής. Είναι ημέρα κρίσης συνείδησης.
Αν συνεχίσουμε έτσι, το δάσος δεν θα χαθεί από τη φωτιά. Θα χαθεί από τις αποφάσεις μας.
Και τότε δεν θα υπάρχει καμία δικαιολογία. Γιατί αυτή τη φορά, θα ξέρουμε πολύ καλά τι κάναμε.
Πηγή: Παύλος Κωνσταντινίδης
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου
*** Τα ανώνυμα σχόλια δεν θα δημοσιεύονται πάντα. ***