Χρονικό ενός προαναγγελθέντος εγκλήματος

Αναδημοσίευση από την ηλεκτρονική εφημερίδα ΚΟΝΤΡΑ

Ο αλήστου μνήμης Βύρων Πολύδωρας το είχε πει με τον δικό του τρόπο το 2007: πώς να τα βάλεις με το στρατηγό άνεμο;

Ο Μητσοτάκης, εν έτει 2021, το είπε με άλλα λόγια: «Δεν ψάχνω ούτε για άλλοθι ούτε για δικαιολογίες. Εχουμε κάνει σημαντικά βήματα προόδου στην οργάνωση του κράτους, αλλά αυτά δεν αρκούν όταν έχεις απέναντί σου ένα φυσικό φαινόμενο τέτοιας έκτασης».

Δυο μέρες πρωτύτερα, ο Χρυσοχοΐδης είχε απονείμει εύσημα στον εαυτό του και τους υποτελείς του: «Θέλω μόνο να τονίσω ότι αυτές οι πολύ δύσκολες καιρικές συνθήκες δεν μας βρίσκουν απροετοίμαστους. Τα σχέδιά μας είναι προσαρμοσμένα στις δύσκολες συνθήκες που φέρνει η κλιματική αλλαγή και οι υπηρεσίες κάθε μέρα λειτουργούν υποδειγματικά»!

Τον απέσυραν άρον-άρον ως… αντιεμπορικό. Αφησαν μόνο τον Χαρδαλιά να μοιράζει γραπτές ανακοινώσεις, εν είδει δημοσιογραφικών ανταποκρίσεων. Στην αρχή ήταν γεμάτες αυτοεπαίνους («σύμμαχος αποδείχθηκαν τα έργα πρόληψης», «στην περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας, υπενθυμίζουμε πάλι υπό την ευθύνη της Πολιτικής Προστασίας, φέτος έγινε εκτεταμένη συντήρηση του οδικού δικτύου», «καταλυτικής σημασίας είναι η ενίσχυση του εναέριου στόλου μας, που κατατάσσει τη χώρα μας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών με τα περισσότερα κατά κεφαλήν εναέρια μέσα» κτλ.). Στη συνέχεια, του είπαν να αφαιρέσει τους αυτοεπαίνους, γιατί κάνουν επικοινωνιακή ζημιά.

Γιατί το μόνο που ενδιαφέρει την κυβέρνηση Μητσοτάκη, τούτες τις μέρες που οι δασικές πυρκαγιές κατακαίνε τη χώρα, είναι η προπαγάνδα. Σκέτη προπαγάνδα, ωμή, γκεμπελίστικου τύπου. Με παπαγαλάκια που «βλέπουν» «εναέρια μέσα να επιχειρούν» ακόμα και εκεί που δεν τα βλέπει κανένας.

Οι πυρκαγιές είναι ένα ακόμα κρατικό και καπιταλιστικό έγκλημα

Οι πυρκαγιές είναι ένα ακόμα κρατικό και καπιταλιστικό έγκλημα

Ανακοίνωση για τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν την Αχαΐα

Τις τελευταίες μέρες γινόμαστε διαρκώς μάρτυρες συγκλονιστικών γεγονότων σε μεγάλο μέρος της αχαϊκής γης που αναπόφευκτα προκαλούν οργή, θλίψη και αγανάκτηση. Οι πυρκαγιές που ξεσπούν από την Τετάρτη το πρωί έχουν αφήσει πίσω τους χιλιάδες καμένα στρέμματα δάσους, εκατοντάδες καμένα ζώα, έχουν καταστρέψει καλλιέργειες, αγροικίες, σπίτια και υποδομές, ενώ κατά τύχη δεν θρηνήσαμε και ανθρώπινα θύματα καθώς αρκετοί άνθρωποι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο με εγκαύματα και αναπνευστικά προβλήματα.

Μέσα σε λίγα μόνο 24ωρα έχει εκδηλωθεί τέτοιο πλήθος πυρκαγιών που μόνο για τυχαία γεγονότα δεν μπορεί να μιλά κανείς. Υπάρχουν βάσιμες καταγγελίες πως πρόκειται για καλά οργανωμένο σχέδιο εμπρησμών. Ξεκίνησε το πρωί της περασμένης Τετάρτης από ορεινή περιοχή της Ερυμάνθιας, στο χωριό Δροσιά, που έκαψε χωράφια, αγροικίες, ζώα και συνέχισε το μεσημέρι της ίδιας μέρας στις παρυφές του Παναχαϊκού όρους, ενώ έκαψε και σπίτια στις κοινότητες Ελεκίστρα, Σούλι και Καρυά της Πάτρας περνώντας την περιμετρική οδό και φτάνοντας στα όρια του πυκνοκατοικημένου αστικού ιστού της πόλης σε Εγλυκάδα και Ριγανόκαμπο. Κάηκαν δεκάδες σπίτια, εκκενώθηκαν περιοχές με τις ζημιές ακόμα να μην έχουν πλήρως καταγραφεί και υπολογιστεί. Την επόμενη μέρα αντίστοιχη πυρκαγιά ξέσπασε στα Μποζαϊτικα, ενώ ένας οικισμός εκκενώθηκε για λίγες ώρες καθώς ήταν ορατός ο κίνδυνος να χτυπηθεί από τη φωτιά.

Οι συνένοχοι για την καταστροφή δασών και περιβάλλοντος

Οι συνένοχοι για την καταστροφή δασών και περιβάλλοντος

Για μια ακόμα χρονιά, τα εργατικά-λαϊκά στρώματα τη Μέρα Περιβάλλοντος βλέπουν την κατάσταση των δασών να επιδεινώνεται. Κάθε χρόνο καταστρέφονται δάση, βουνά και παραλίες, ρυπαίνονται επιφανειακά και υπόγεια ύδατα, διαλύονται ολόκληρα οικοσυστήματα.

Την ίδια στιγμή, ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ πρωταγωνιστούν σε μια διελκυστίνδα για το ποιος είναι ο προστάτης και ποιος ο καταστροφέας των δασών, ενώ και οι δύο είναι απολύτως συνυπεύθυνοι για την καταστροφή των δασικών οικοσυστημάτων.

Στο στόχαστρο τα δάση της Ελλάδας
Φαινομενικά, τα δάση καταστρέφονται από πυρκαγιές, πλημμύρες, ασθένειες, καταπατήσεις, οικοπεδοποιήσεις και από εγκατάλειψη. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για διάφορες όψεις εφαρμογής της αστικής δασικής πολιτικής.

Iστορική πορεία της ιδιοκτησίας στα δάση

του Αντώνη Ραλλάτου*
Δασολόγου – Περιβαλλοντολόγου

Τα τελευταία χρόνια μια σειρά προβλήματα που αφορούν την προστασία του περιβάλλοντος και τις χρήσεις γης βρίσκονται στην επικαιρότητα. Οι πρόσφατες πλημμύρες, οι ελλείψεις στην αντισεισμική και αντιπλημμυρική προστασία των πόλεων, οι δασικές πυρκαγιές, η αύξηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η όξυνση των συγκεκριμένων προβλημάτων δεν αποτελεί ούτε τυχαίο ούτε φυσικό φαινόμενο. Σχετίζεται με την πολιτική των αστικών κυβερνήσεων να οργανώσουν το χώρο πιο αποτελεσματικά ώστε να θωρακιστεί η ανταγωνιστικότητα των μονοπωλιακών ομίλων. Αυτή η κατεύθυνση αποτυπώθηκε για παράδειγμα στις αποφάσεις της προηγούμενης συγκυβέρνησης για το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας και τον πρόσφατο νόμο για τα Δάση.

Όλα αυτά τα προβλήματα αναδεικνύουν σε τελευταία ανάλυση τις συνέπειες του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης που θυσιάζει τις διευρυνόμενες λαϊκές ανάγκες με κριτήριο το κέρδος των μονοπωλιακών ομίλων.

Οι χρήσεις γης συνδέονται με την προστασία του περιβάλλοντος (δασών, ρεμάτων, ζωνών χρήσης κλπ.) και την ασφάλεια των κατοίκων (π.χ. πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμοί, βιομηχανικά ατυχήματα μεγάλης έκτασης).

Στον καπιταλισμό η γη ιδιοκτησιακά χωρίζεται σε κρατική και ιδιωτική. Επίσης, ανάλογα με το χαρακτήρα και τη χρήση της, χαρακτηρίζεται ως δάσος, δασική, αγροτική, άγονη, ακίνητο-οικόπεδο, κοινόχρηστος χώρος εντός σχεδίου, βιομηχανική, βιοτεχνική περιοχή κλπ.

Οι εκκρεμότητες του ιδιοκτησιακού καθεστώτος στη γη δημιουργούν πλήθος διεκδικήσεων, με συνέπεια διαχρονικά να οξύνονται σοβαρά προβλήματα στη χρήση γης και ιδιαίτερα στην προστασία και διαχείριση των δασών και δασικών εκτάσεων.

Το ιδιοκτησιακό πρόβλημα των δασικών οικοσυστημάτων, των χερσαίων δηλαδή φυσικών οικοσυστημάτων, αφορά ουσιαστικά το σύνολο των αμφισβητήσεων της ιδιοκτησίας τους μεταξύ του κράτους και ιδιωτών, συμπεριλαμβανομένης και της εκκλησίας. Ως τέτοιο επηρεάζεται από το πώς ιστορικά το αστικό Ελληνικό κράτος αναγνώριζε την ιδιοκτησιακή κατάσταση στα τμήματα που αποσπούσε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Διαχρονικά και ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες, ως προς τα δασικά εδάφη κυρίαρχο ζήτημα είναι η αλλαγή της χρήσης ή της ιδιοκτησίας τους μέσω της αλλαγής του χαρακτήρα τους. Στόχος όλων των αστικών κυβερνήσεων είναι η αξιοποίησή τους με βάση το κέρδος, τα συμφέροντα των μονοπωλιακών επιχειρηματικών ομίλων και όχι η ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών. Η εξέλιξη του ιδιοκτησιακού δεν είναι χωρίς αντιθέσεις μεταξύ τμημάτων του κεφαλαίου (τουριστικού, κατασκευαστικού, μεταποιητικού, εφοπλιστικού, ενεργειακών ομίλων κλπ.).

Τα δικά μας μνημόνια

Αναδημοσιεύουμε ένα σημαίνον άρθρο από το ιστολόγιο Καμένη Γή

---

Ελληνοπρεπής, μνημονιακός σχεδιασμός

Πολλά χρόνια πριν την έναρξη εφαρμογής μνημονίων οικονομικού-λογιστικού τύπου και πρωτοφανούς νεοφιλελεύθερης αγριότητας (χαρακτηριστικής των θεραπαινίδων του νεοφιλελευθερισμού τραπεζών) στην Ελλάδα είχε ξεκινήσει μία άλλη διαδικασία απομείωσης αξιών. Μία εσωτερική υποτίμηση που όμως αφορούσε την αξία των ανθρώπων, την αξία της ζωής, την αξιοπρέπεια και τον πολιτισμό. Υποτίμηση της αξίας του μέλλοντος και του ανθρώπου.

Η παλιά υποτίμηση είχε τους ίδιους στόχους με την τωρινή. Είχε τους ίδιους θύτες, αλλά περισσότερα θύματα από τη σημερινή. Επειδή όμως η χώρα ζούσε τον sui generis καπιταλισμό της, το ανατολίτικο κοσμοπολίτικο όραμα της, η υποτίμηση εκείνη είχε την προσαρμοσμένη στις συνθήκες της εποχής μορφή. Ήταν δηλαδή ένα άγραφο μνημόνιο κατανόησης της βαρβαρότητας, ως στόχου και ως μέσου πιστοποίησης, της πλαστικής κοινωνικής επιτυχίας του ιδιώτη.

Και εξηγούμαι.

Το ιδιωτικό στη φύση

Πώς η οικονομία ελέγχει το φυσικό αγαθό;

«Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
(…)
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς».

(«Ο εφιάλτης της Περσεφόνης», Νίκος Γκάτσος)

Ως κοινωνία αποφασίσαμε να δώσουμε μέρος της φύσης στην ιδιοκτησία τινός, εξαρτώμενοι (και αγόμενοι) από την κατοχή της γης. Βέβαια, θεωρήσαμε ότι διασφαλίσαμε την απόλαυση της φύσης, εκ του γεγονότος ότι π.χ. το δάσος, ο υγρότοπος, το λιβάδι κ.ά. αποτελούν φυσικά αγαθά και δικαιωματικά απολαμβάνονται, αλλά, όπως είδαμε, τούτο κατά βάσιν δεν ισχύει, αφού ανατρέπεται από τα ίδια τα ζητήματα που ανακύπτουν κατά την εφαρμογή του, έτσι που το απαιτούμενο εμφανίζεται τελικά ως πρόταγμα χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Και τούτο διότι ο πολίτης δεν απολαμβάνει το φυσικό αγαθό με την πληρότητα και τη συμμετοχικότητα που απαιτεί μια τέτοιας σημασίας ενεργή και συνειδητή πράξη, ενώ από την άλλη μεριά ο ιδιοκτήτης, που προσβλέπει στη γη κι αγνοεί το φυσικό αγαθό, επιδιώκει την αξιοποίηση της ιδιοκτησίας του κι όχι τη διατήρησή της κατά τα επιβαλλόμενα μέτρα και τους κανόνες από την προστασία του φυσικού αγαθού. Στην τελευταία περίπτωση βρίσκει αυτός έναν πολύτιμο σύμμαχο, που είναι το κράτος· όχι τόσο στη διοικητική του έκφραση, αλλά στην πολιτική, διά των κυβερνώντων, οι οποίοι εισηγούνται νόμους και προωθούν την εφαρμογή βλαπτικών για το φυσικό περιβάλλον πολιτικών.

Η ιδιοκτησία στα δάση (Β')

Πώς προέκυψαν τα «ιδιωτικά δάση»;

«Το σπίτι αυτό εμείς το χτίσαμε −άλλος θα κατοικήσει!»
(«Το σπίτι», Νάνος Βαλαωρίτης)

Για τη διερεύνηση της δημιουργίας των «ιδιωτικών δασών» στο νέο ελληνικό κράτος πρέπει ν’ αναχθούμε στο οθωμανικό δίκαιο και να δούμε πώς σε αυτό θεωρούνταν η γαιοκτησία. Σύμφωνα λοιπόν με την Οθωμανική νομοθεσία, ολόκληρη η γη ανήκε στον Σουλτάνο. Τα δάση αποτελούσαν «δημόσιες γαίες», που παραχωρούνταν κατά χρήση (κι όχι κατά κυριότητα), επί καταβολής ετήσιου φόρου, με διατάγματα, τα «βεράτια», στους διακριθέντες στον πόλεμο ιππείς, στους σπαχήδες και αγάδες, καθώς και στους τιμαριούχους. Επίσης παραχωρούνταν με τίτλο, που ονομάζονταν «ταπί», η χρήση δάσους σε ιδιώτες. Το ταπί συντάσσονταν από τον ιεροδίκη (τον «καδή») ή τους τιμαριούχους ύστερα από άδεια του Σουλτάνου, έφερε το μονόγραμμά του, και αποτελούσε πιστοποιητικό διηνεκούς εξουσίασης του δάσους, με ανεπίδεκτη μετατροπής χρήση του εδάφους –δηλαδή αποτελούσε τεσσαρούφ, κι όχι εμπράγματο δικαίωμα κυριότητάς του, δηλαδή μουτεσσαρήφ. Το δάσος εν προκειμένω παρέμεινε στην ψιλή κυριότητα του Οθωμανικού Δημοσίου, ενώ ο εξουσιαστής είχε το δικαίωμα της κάρπωσης του δημόσιου δάσους, χάρις στο τεσσαρούφ, το οποίο κληρονομείτο. Το δάσος συνεπώς δεν υπάγονταν στο καθεστώς των «ιδιόκτητων γαιών», των αποκαλούμενων «μούλκια», που αποτελούσαν γαίες που ανήκαν σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, και η ιδιοκτησία επί αυτών πιστοποιούνταν με «χοτζέτ(ι)», το οποίο αποτελούσε επικυρωτική ή αναγνωριστική απόφαση των μουσουλμανικών ιεροδικείων, η σύνταξη της οποίας πραγματοποιούνταν ενώπιον του ιεροδίκη (του «καδή»).

Η εθνικοποίηση της γης στα πλαίσια λειτουργίας του οθωμανικού κράτους συντελέστηκε προκειμένου ο Σουλτάνος, η κεντρική εξουσία δηλαδή, να έχει τον απόλυτο έλεγχο της γης και ν’ απολαμβάνει τα οικονομικά της οφέλη· δεδομένου ότι η χρήση της γης (γεωργικά και κτηνοτροφικά κυρίως) αποτελούσε το βασικό οικονομικό πόρο του οθωμανικού κράτους. Αυτόν τον έλεγχο της γης δεν ήθελε με κανένα τρόπο η κεντρική εξουσία να τον αφήσει να περάσει στα χέρια γαιοκτημόνων, γι’ αυτό και καθιέρωσε το δικαίωμα εξουσίασης της γης (τεσσαρούφ), το οποίο προέκρινε σε σχέση με το δικαίωμα ιδιοκτησίας (μουτεσσαρήφ). Μάλιστα, υπό αυτό το καθεστώς, ο Έλληνας αγρότης επί Τουρκοκρατίας βρισκόταν σε καλλίτερη μοίρα σε σχέση με τον Ευρωπαίο, ο οποίος καταπιεζόταν από τον φεουδάρχη κύριο της γης! Και τούτο διότι, ο δικαιούχος του κοινωνικού πλεονάσματος, στο μεν οθωμανικό σύστημα αφαιρούσε κατ’ ευθείαν από την εσοδεία το υπερπροϊόν, στη δε ευρωπαϊκή φεουδαρχία υπέτασσε το ίδιο το πρόσωπο του παραγωγού. Έτσι, το κοινωνικό πλεόνασμα στη Δύση έπαιρνε τη μορφή υπεργασίας, στην Ανατολή έπαιρνε τη μορφή του υπερπροϊόντος.

Η ιδιοκτησία στα δάση (Α')

«-Τι χρειαζόμαστε το μάθημα αυτό;
-Για να μετρούμε τη γη.
-Μα την κάθε γη;
-Βεβαιότατα.
-Ε, τότε θαυμάσια, αξίζει να μάθει κανείς γεωμετρία,
αφού όλος ο κόσμος χρειάζεται μοιρασιά».
(«Νεφέλες», Αριστοφάνης)

Η γαιοκτησία στη χώρα μας υπήρξε μια άβυσσος κλονισμού και συμβατικότητας· εν επακολούθημα της διαμορφωθείσης γεωμέτρησης και ιδιόκτησης του ελληνικού χώρου, μα και το αποδέλοιπο λίθινων καιρών. Η ελληνική γη μοιράστηκε πριν καν θεωρηθεί, και το ελληνικό κράτος έστρεξε κι επαύξησε ωσά κεραστής της γης του. Οι προθέσεις γίνηκαν συναινέσεις κι εχάθη γη πολύτιμη, εθνική, η οποία αποδόθη αντίς να κρατηθεί, διότι τούτο απαιτούσαν οι Συνθήκες κι όχι οι συνθήκες της ζωής, και το διαμόρφωσαν οι εν συνεχεία στη χώρα μας καταστάσεις. Γαιοκτήμονες αίφνης ανεφάνησαν, σε μια χώρα με άγνωστο τέτοιο παρελθόν, και δάση αποτέλεσαν αντικείμενο συναλλαγής, ώσπου στο τέλος, πολλά από αυτά, αναθεωρήθηκαν και διαγράφηκαν από τέτοια, αφού προορίστηκαν για έτερους σκοπούς, ασύμβατους με το δασοπονικό. Έχει βάθος η ιστορία της γαιοκτησίας στη χώρα μας, άραχλη θα τη λέγαμε και με πολύ θρασίμι στην πορεία της, που άγνωρη αφέθηκε για να μην εγνωστεί και αναθεωρηθεί από τον ανυποψίαστο λαό, έτσι που σήμερα, συντελεσμένη πια, να τη θεωρούμε στη διαμόρφωσή της. Η ιδιοκτησία στα δάση, αν και ξέχωρη της λοιπής γαιοκτησίας λόγω της ιδιαιτερότητάς της, ακολούθησε εντούτοις −στο βαθμό που προσπαθήθηκε− την πορεία της κι ερίχθη στο ίδιο χαντάκι της κοινής ροής στην ιδιωτικοποίηση, έχοντας ξαστοχαστεί από το δημόσιο σκοπό της ως κοινόχρηστο πράγμα −«όμορφος κόσμος ηθικός, αγγελικά πλασμένος», όπως έλεγε με βαθύ σαρκασμό ο Διονύσιος Σολωμός («Εις Φραγκίσκα Φράϊζερ»), στο με νόημα και διαχρονικό του στίχο. Ας τα δούμε αυτά, κάμοντας την αποτίμησή τους.

Επιστημονικός ορισμός του Δάσους

Εδώ και τώρα να εφαρμοστεί η απόφαση 32/2013 του ΣτΕ

Την προηγούμενη εβδομάδα αναφερθήκαμε στην απόφαση 2257/2014 του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ ως απόφαση που υπαγορεύτηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) και τον πρόεδρο του ΣτΕ, προκειμένου να λειτουργήσει ως πολιορκητικός κριός για την κατάργηση της απόφασης 32/2013 του ΣτΕ, όπως μεθοδεύεται με το νόμο 4280/2014. Οπως πολλές φορές έχουμε τονίσει, η απόφαση 32/2013 είναι ιστορική, δεδομένου ότι για πρώτη φορά κατοχυρώνει τον επιστημονικό ορισμό του Δάσους και υπερασπίζεται το δασικό πλούτο της χώρας.

Με το άρθρο 32, παρ. 2 του νόμου 4280/2014 προβλέπεται η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, προκειμένου να οριστούν ξανά τα «επιστημονικά κριτήρια» για τον καθορισμό των εκτάσεων ως δασών ή δασικών. Από την στιγμή που εκδόθηκε η σαφέστατη απόφαση 32/8.1.2013 του ΣτΕ δεν χρειαζόταν ούτε άλλη νομοθετική ρύθμιση ούτε συγκρότηση νέας επιτροπής προκειμένου αυτή η απόφαση του ΣτΕ να εφαρμοστεί.

Η παρ. 2 του άρθρου 32 του νόμου 4280/2014 προβλέπει:

«Η παρ.1 του άρθρου 2 του ν. 998/1979 αντικαθίσταται ως εξής:
"Οι εκτάσεις του άρθρου 3 του παρόντος που διέπονται από τις προστατευτικές διατάξεις αυτού, συνιστούν εθνικό κεφάλαιο, που η προστασία του αποτελεί υποχρέωση των κρατικών οργάνων κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους και συγχρόνως υποχρέωση και δικαίωμα των πολιτών. Με προεδρικό διάταγμα μετά από πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής ορίζονται τα συνεκτιμώμενα στοιχεία, επιστημονικά κριτήρια για την υπαγωγή έκτασης στις περιπτώσεις των παραγράφων 1, 2 και 5 του άρθρου 3 του παρόντος νόμου, όπως ισχύει”».

Θάβουν για δεύτερη φορά τον επιστημονικό ορισμό του Δάσους

Οι αναγνώστες της «Κόντρας» γνωρίζουν τον αγώνα που δώσαμε μόνοι μας, τόσο πριν όσο και μετά τη δημοσιοποίηση της απόφασης 32/8.1.2013 της Ολομέλειας του ΣτΕ, με την οποία αποκαθίσταται ο επιστημονικός ορισμός του Δάσους, για να αναγκαστεί ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΚΑ Ν.Ταγαράς να την αποδεχτεί και να τη δημοσιοποιήσει στη Διαύγεια. Θυμίζουμε εν συντομία, ότι η απόφαση 32/2013 του ΣτΕ εκδόθηκε στις 8.1.2013, ο Ν. Ταγαράς την έκανε δεκτή στις 12.5.2014 και «ανέβηκε» στη Διαύγεια στις 16.5.2014. Πέρασαν δεκαέξι μήνες και οκτώ μέρες για να δεήσει η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ να αποδεχτεί μια τόσο σημαντική απόφαση. Αναγκάστηκε να τη δεχτεί, γιατί της ασκήσαμε αφόρητη πίεση και δεν είχε άλλα περιθώρια, δεδομένου ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ πρέπει να εφαρμόζονται υποχρεωτικά από τη δημόσια διοίκηση.

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ περιορίστηκε απλά στην αποδοχή της απόφασης του ΣτΕ, ενώ από τις πρώτες κιόλας μέρες μετά την αποδοχή έκανε τα πάντα για να μην εφαρμοστεί. Στις 16 Μάη, που η απόφαση Ταγαρά δημοσιεύτηκε στη Διαύγεια, έπρεπε να αποσταλεί στις Γενικές Διευθύνσεις Δασών των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, για να την προωθήσουν στις Διευθύνσεις Δασών των νομών τους προκειμένου να την εφαρμόσουν. Διαπιστώσαμε, όμως, ότι μέχρι τις 28 Μάη η απόφαση Ταγαρά δεν είχε σταλεί στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις. Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος δικαιολόγησε την καθυστέρηση ισχυριζόμενος ότι… παράπεσε στο κεντρικό πρωτόκολλο της Γενικής Διεύθυνσης Δασών.

Καταλογίσαμε τότε σ’ αυτόν και στον τμηματάρχη της Διεύθυνσης Δασικών Χαρτών υστεροβουλία, γιατί έκαναν τα πάντα για να μην εφαρμοστεί η απόφαση Ταγαρά από τις Διευθύνσεις Δασών των νομών. Ο πρώτος για να μη γίνονται οι Πράξεις Χαρακτηρισμού σύμφωνα με την απόφαση 32 του ΣτΕ, και ο δεύτερος, που ουσιαστικά είναι ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Δασικών Χαρτών, για να μην καταρτίζονται οι Δασικοί Χάρτες σύμφωνα με την απόφαση 32 του ΣτΕ και για να μην εντάσσονται τα φρύγανα, που είναι δασικές εκτάσεις, στους δασικούς χάρτες και έτσι τα φρύγανα που βρίσκονται στις περιοχές όπου δεν ισχύει το τεκμήριο του δημοσίου να συνεχίσουν να αποτελούν βορά για τους μεγαλοκατασκευαστές που θέλουν να χτίσουν πολυτελείς βίλες και να βγάζουν τεράστια κέρδη. Οι φρυγανικές εκτάσεις αποτελούν σημαντικό κομμάτι στη δασοβιοκοινότητα και προσφέρουν σημαντική βοήθεια στο περιβάλλον, ιδιαίτερα στις περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη λειψυδρία.

Οι υπηρεσιακοί αυτοί παράγοντες δρούσαν υπό την άμεση καθοδήγηση του Ειδικού Γραμματέα Δασών, που στην υπηρεσιακή του καριέρα λειτούργησε ως άτομο ειδικών αποστολών, τις οποίες του ανέθεταν είτε η πολιτική ηγεσία των υπουργείων Γεωργίας και Περιβάλλοντος είτε υψηλόβαθμοι υπηρεσιακοί παράγοντες. Ως δασάρχης στην Πάρνηθα είχε φτάσει στο σημείο να εισηγηθεί στην αρμόδια Διεύθυνση Δασών την κατασκευή Σαρακατσάνικης Στάνης στον Πυρήνα της Πάρνηθας, γιατί αυτό απαιτούσε ο τότε υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Σουφλιάς.

Η εκτίμησή μας ότι οι υπηρεσιακοί παράγοντες «έπαιζαν καθυστέρηση» για να μην εφαρμοστεί ποτέ η απόφαση 32 του ΣτΕ επιβεβαιώθηκε, πρώτον από την απόφαση 2257 του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ, που δημοσιοποιήθηκε στις 18 Ιούνη του 2014, και δεύτερον από το νόμο 4280/2014, που δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 8 Αυγούστου.

Η ανάπτυξη της πόλης και οι διαδρομές των ρεμάτων στην Αθήνα

“… οι Έλληνες απέφευγαν να χαράξουν δρόμους, σε κάθε περίπτωση που το νερό είχε την καλοσύνη να αναλάβει αυτό το έργο. Σε τούτη τη χώρα, όπου ο άνθρωπος ελάχιστα αντιτίθεται στη δουλειά που κάνει η φύση, οι χείμαρροι είναι δρόμοι βασιλικοί, τα ρυάκια δρόμοι επαρχιακοί και τα χαντάκια δρόμοι κοινοτικοί. Οι καταιγίδες έχουν αναλάβει το έργο των μηχανικών που κατασκευάζουν γέφυρες κ’ η βροχή συντηρεί, χωρίς έλεγχο, τους δρόμους μεγάλης και μικρής κυκλοφορίας”
(Εντμόντ Αμπού, 1968, Ο βασιλεύς των ορέων, Αθήνα: Γαλαξίας, μτφ. Α. Φραγκιά, γαλλική έκδοση 1853)

Το νερό υπήρξε ιστορικά μια καθοριστική παράμετρος για τη χωροθέτηση οικισμών στην Αττική. Η ευνοϊκή μορφολογία του εδάφους και σημαντικές φυσικές πηγές συνέβαλαν στο σχηματισμό ενός μεγάλου αριθμού ρεμάτων, από τα οποία σήμερα δεν μπορούν να εντοπιστούν περισσότερα από το 10% (περίπου 70 από τα 700). Το εύφορο έδαφος κοντά στα ρέματα προσέλκυσε ανθρώπινους οικισμούς από την αρχαιότητα. Κατά την αρχαιότητα τα ρέματα και τα ποτάμια εθεωρούντο ιεροί χώροι και πολλά ιερά έχουν βρεθεί κατά μήκος των διαδρομών τους. Ήταν περιοχές για ειρηνικούς περιπάτους και αναψυχή. Μάλιστα ο Πλάτωνας αναφέρεται στην ομορφιά του τοπίου του Ιλισσού, όπου ο Σωκράτης έκανε φιλοσοφικές συζητήσεις με τους μαθητές του.

Μέχρι περίπου το πρώτο τέταρτο του 19ου αιώνα, οι όχθες των ρεμάτων και των ποταμών διατηρούσαν το χαρακτήρα τους ως “φύση” και ως χώροι αναψυχής για τους κατοίκους της πόλης. Το τοπίο της Αττικής δεν είχε σημαντικά αλλοιωθεί και ένα πυκνό δίκτυο ρεμάτων αποτελούσε σημαντικό χαρακτηριστικό του. Με την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους και, ειδικότερα, με την επιλογή της Αθήνας ως πρωτεύουσας, το πρόσωπο της Αττικής μεταβλήθηκε ταχύτατα, τόσο που σήμερα δεν αναγνωρίζεται και οι διαδρομές των ρεμάτων δεν διακρίνονται, ούτε βέβαια μπορούν να τις ακολουθήσουν οι φυσιολάτρες περιπατητές.

Η κερδοσκοπια στη γη και η εξαφανιση των ρεματων

Τρεις χρονικές τομές στην ιστορία της Αθήνας είναι σημαντικές για να κατανοήσει κανείς, αφ’ ενός τις διαδικασίες ανάπτυξης της πόλης και αφ’ ετέρου την τύχη των ρεμάτων ως τμήματος της φύσης μέσα στην πόλη: η επιλογή της Αθήνας ως πρωτεύουσας του ανεξάρτητου κράτους το 1834· η εγκατάσταση των προσφύγων από τη Μικρά Ασία μετά το 1922· και η μεταπολεμική ανοικοδόμηση.

Βιομηχανικός πολιτισμός, παραγωγή και κατανάλωση κρέατος

Βιομηχανικός πολιτισμός, παραγωγή και κατανάλωση κρέατος

Το κείμενο αυτό γράφτηκε με αφορμή την εκδήλωση που έγινε στις 14/3/14 στην Αθήνα.  Σε μορφή pdf A5: Βιομηχανικός πολιτισμός, παραγωγή και κατανάλωση κρέατος

Σε όλο τον πλανήτη και κυρίως στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες παράγονται και καταναλώνονται τεράστιες ποσότητες κρέατος. Για να τραφεί με κρέας ο αστικοποιημένος παγκόσμιος πληθυσμός έχουν κατασκευαστεί υπερσύγχρονες φυλακές για μη ανθρώπινα ζώα, αυτοματοποιημένα σφαγεία και ένα ολόκληρο σύστημα διανομής όπου στοιβάζονται κατά χιλιάδες. Εκτός από τον άμεσο βασανισμό των ζώων, για να λειτουργήσει όλος αυτός ο μηχανισμός αποστραγγίζεται η γη και μολύνεται η βιόσφαιρα με ανυπολόγιστες συνέπειες για τον οργανικό κόσμο. Στα πλαίσια του τεχνοβιομηχανικού συστήματος ο σύγχρονος άνθρωπος καταλήγει να γίνεται φανατικός καταναλωτής, να υπακούει σε ένα στυγνό καταμερισμό εργασίας και ως συνήθως να αφομοιώνει τις ανθρωποκεντρικές και ατομικιστικές ιδεοληψίες (συμπεριλαμβανομένου του σοσιαλισμού σε κάθε του έκφανση) που τον εμποδίζουν να συναισθανθεί τα μη ανθρώπινα ζώα και να αντιληφθεί τις γενικές συνέπειες της βιομηχανικής παραγωγής σε κάθε επίπεδο. Ένα σύνολο από θεσμούς και ιδεολογίες ευθύνονται για την αναπαραγωγή και τη διαιώνιση του βιομηχανικού πολιτισμού, μιας κατάστασης αμιγώς εξουσιαστικής, που ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες έχει βάλει στο στόχαστρο του οτιδήποτε έμβιο υπάρχει στον πλανήτη αλλά και τη γη την ίδια, για να θρέψει τη λαιμαργία της μηχανής του.

Νομοσχέδιο για τα δάση: Παραδίδει δάση και δασικές εκτάσεις στο μεγάλο κεφάλαιο

Με κεντρικό στοιχείο την πλήρη ανατροπή στις χρήσεις γης σε δάση και δασικά συστήματα, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής το νομοσχέδιο για τα δάση, που κατέθεσε η κυβέρνηση και με το οποίο προωθεί αποφασιστικά την εμπορευματοποίηση των δασών προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου, σχεδόν για κάθε χρήση και διευκολύνει την υλοποίηση μιας σειράς επενδυτικών σχεδίων μονοπωλιακών ομίλων σε βάρος των λαϊκών αναγκών.

Το νομοσχέδιο, όπως εκτίμησε το ΚΚΕ, «υπηρετεί τον αστικό σχεδιασμό για την καπιταλιστική ανάπτυξη του επόμενου διαστήματος και τους κλάδους που η άρχουσα τάξη προκρίνει ως κλάδους προτεραιότητας».

Με το νέο δασικό νομοσχέδιο επιτρέπονται πρακτικά όλες οι επεμβάσεις που ενδιαφέρουν τους μονοπωλιακούς ομίλους στα δασικά οικοσυστήματα, εθνικούς δρυμούς, προστατευόμενες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων και παράκτιων, εξασφαλίζεται η «ελευθερία» της επιχειρηματικής δραστηριότητας των τουριστικών, βιομηχανικών, κατασκευαστικών και μεταλλευτικών ομίλων. Επιτρέπει τη χωροθέτηση, μέσα σε δάση, μιας μεγάλης κατηγορίας χρήσεων, από δεξαμενές καυσίμων και εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων, μέχρι μεγάλες τουριστικές μονάδες σε παράκτιες περιοχές της χώρας. Δίνει τη δυνατότητα εγκατάστασης ακόμα και βιομηχανικών μονάδων και επιχειρηματικών πάρκων μέσα στα δάση.

Πρακτικά, διευκολύνει τους μονοπωλιακούς ομίλους να προχωρήσουν με μεγάλη ταχύτητα τα επενδυτικά τους σχέδια για το επόμενο διάστημα, εξασφαλίζοντας φτηνή γη, χωρίς να υπολογίζει τις επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες, που συχνά βασίζονται στα δάση, τις επιπτώσεις στην υγεία του πληθυσμού, την ανάγκη λαϊκής αναψυχής.

Συγχρόνως, το νομοσχέδιο νομιμοποιεί παράνομες εκχερσώσεις, αγοραπωλησίες, κατατμήσεις, καταπατήσεις, αλλαγές χρήσης και αναγνωρίζει ανύπαρκτα δικαιώματα ιδιοκτησίας.

Το δασικό νομοσχέδιο αποτελεί την οργανική συνέχεια των προηγούμενων νόμων και της γενικότερης αστικής πολιτικής, που αντιμετωπίζει τα δασικά οικοσυστήματα, τη γη γενικότερα, αποκλειστικά ως πεδίο κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων. Ο αποχαρακτηρισμός μεγάλων εκτάσεων, η υποβάθμιση των επιπέδων προστασίας του δάσους, οι εξαιρέσεις για την προώθηση έργων μέσα στα δάση συνθέτουν την εξέλιξη της δασικής πολιτικής το τελευταίο διάστημα. Στη βάση αυτής της μέχρι σήμερα πολιτικής, δεκάδες επενδυτικά σχέδια των ομίλων σε ολόκληρη τη χώρα εγκαθίστανται σε δάση και προχωράνε στον αποχαρακτηρισμό τους σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων, από τα μεταλλεία Χαλκιδικής και τα σκουπίδια της Κερατέας, μέχρι τις ΑΠΕ στη Χίο που χωροθετούνται στα πρόσφατα καμένα δάση της Χίου.

Το προς ψήφιση νομοσχέδιο εντάσσεται στη γενικότερη αστική πολιτική θωράκισης της ανταγωνιστικότητας. Η άρση των περιορισμών χρήσης γης και οι ιδιωτικοποιήσεις αυξάνουν την κερδοφορία των επενδύσεων και δημιουργούν νέα πεδία τοποθέτησης των υπερσυσσωρευμένων κεφαλαίων των ομίλων.

Η πολιτική αυτή για τα δάση και τη γη, κρίκος της οποίας είναι και το συγκεκριμένο νομοσχέδιο, είναι πολιτική απαραίτητη για τη θωράκιση της ανταγωνιστικότητας των μονοπωλιακών ομίλων. Για το λόγο αυτό συμπυκνώνεται σε κατευθύνσεις, σε οδηγίες, γενικότερα στην πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για τα δάση, για τη γη και τις χρήσεις της, που εφαρμόζεται σε ολόκληρη την ΕΕ.

Γαϊδουρόδενε (αλλά δεν αρκεί)

Αλλη μια αναδημοσίευση άρθρου από το φιλικό ιστολόγιο Καμένη Γη που διακρίνεται για τις ουσιαστικές αναλύσεις του.

---

Για να αποτραπεί η -καλά προετοιμασμένη από την αμέλεια και την αδιαφορία- καταστροφή, δεν αρκεί η τήρηση της γραφειοκρατικής τάξης και διαδικασίας.

Σε μία πράξη, στη σωστή κατεύθυνση, η απαράδεκτη ολιγωρία και κατάπτυστη αδιαφορία του δήμου Ραφήνας-Πικερμίου, του δημάρχου και ενδεχομένως, των "αρμοδίων" υπηρεσιών του, καταγγέλθηκε από τους ενεργούς δημότες. Οι ενεργοί δημότες άλλωστε, πρωτίστως είναι ενεργοί πολίτες αφού, η ιδιότητα του πολίτη είναι θέμα συνειδησιακής συγκρότησης και αυτό είναι που ωθεί κάποιον, στο να είναι ενεργός, παρά η εγγραφή του σε κάποιο δημοτολόγιο.

Έτσι λοιπόν, οι ενεργοί πολίτες του δήμου, κατήγγειλαν τον δήμαρχο της πυρκαγιάς. Όχι μόνο για την ανάπτυξη συνθηκών ανάφλεξης του τόπου αλλά και για το χείριστο παράδειγμα που δίνει ο δήμος προς τους δημότες του (αυτούς που αρκούνται στη δημοτολογική εγγραφή και αρνούνται τη συνειδησιακή εμπειρία). Αυτούς που ρίχνουν τα μπάζα τους δίπλα σε εκείνα του δημάρχου, που είναι οι ίδιοι που ρίχνουν τα σκουπίδια τους στον δρόμο, οι ίδιοι που συνδέουν υπογείως τις αποχετεύσεις τους με ρέματα. Οι ίδιοι που αρκούνται σε μία "προφορική άδεια" τοπικού παραγοντίσκου, για να μπαζώσουν ρέματα (λες και το έγκλημα με προφορική άδεια έχει ηθική νομιμοποίηση), οι ίδιοι που ζητάνε "ανάπτυξη με κάθε τίμημα", οι ίδιοι που επιδιώκουν "αποχετευτικές λύσεις" αδιαφορώντας για την βέβαιη ζημιά, σε αρχαιολογικούς τόπους, σε βιότοπους και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα. Οι ίδιοι που ιεραρχούν πρώτα τα "αυτοδιοικητικά κριτήρια" -ακόμα και αν αυτά είναι ο βαθμός συγγένειας και το ρουσφετάκι- όταν πάνε να ψηφίσουν, γιατί δεν έχουν συνείδηση της πολιτικής τους ασυνειδησίας. Οι ίδιοι που γεννούν την αποπνικτική ατμόσφαιρα των περί τα δημοτικά.

Η καταγγελία εις βάρος του δημάρχου της πυρκαγιάς, είναι μια αρχή. Πρέπει όμως να γίνει ευκαιρία για περαιτέρω εξελίξεις. Εξελίξεις που αφορούν τόσο τα διαδικαστικά και τα τεχνικά θέματα (το να μαζευτούν επιτέλους τα προσανάμματα από το δάσος) αλλά -και αυτό είναι ευχή- και τα πολιτικά.

Την εμπέδωση επιτέλους της συνείδησης, πως, αν στο σπίτι μας ζούμε το παρόν μας, στο περιβάλλον μας ετοιμάζουμε το μέλλον μας. Και αν τα σκουπίδια τα βγάζουμε από το σπίτι και τα απορρίπτουμε στο περιβάλλον, απλά τα κληροδοτούμε στις επόμενες γενιές.

Η καταγγελία εις βάρος του δημάρχου της πυρκαγιάς, ας γίνει ευκαιρία για την αφύπνιση της πολιτικής συνείδησης. Δύσκολο; Μπορεί, αλλά τουλάχιστον έγινε μια αρχή που δεν πρέπει να να πάει χαμένη.

Πηγή: Καμένη Γη

Οικολογία & Καπιταλισμός ...έννοιες ασυμβίβαστες

«Αν πετάξεις τη φύση έξω από την πόρτα με τη σκούπα, αυτή θα μπει στο σπίτι από το παράθυρο με τσουγκράνα» (Ινδική παροιμία)

Το περιβάλλον είναι ένα δυναμικό σύστημα, το οποίο εξελίσσεται και προσαρμόζεται συνεχώς στις μεταβαλλόμενες επιδράσεις και αντιδράσεις μεταξύ των βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων από τους οποίους αποτελείται.

Οι σχέσεις αλληλεξάρτησης, επεκτείνονται και ανάμεσα στους ίδιους του ζώντες οργανισμούς, μιας και κανένα από τα ζωντανά είδη δεν μπορεί να επιβιώσει από μόνο του, αφού μέσα στην αλυσίδα της ζωής κάθε οργανισμός παίζει ένα καθορισμένο ρόλο. Συνεπώς, η αυτόνομη ικανότητα ανάπτυξης των οργανισμών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το περιβάλλον.

Ο άνθρωπος στην εξελικτική του πορεία για να καλύψει τις καθημερινές του ανάγκες μετέβαλε την δομή του περιβάλλοντος με δραστηριότητες αντιπροσωπευτικές για τους εκάστοτε πολιτισμούς. Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις στο περιβάλλον, για να καλύψουν τις διαχρονικά μεταβαλλόμενες ανάγκες μας, διαφοροποιήθηκαν. Ειδικά στην περίοδο του καπιταλιστικού τρόπου κοινωνικής οργάνωσης και παραγωγής, οι ανθρώπινες επεμβάσεις στο περιβάλλον εντατικοποιήθηκαν σε μεγάλο βαθμό υπερβαίνοντας τους φυσικούς νόμους, διαταράσσοντας την αρχική ισορροπία, αλλοιώνοντας τις φυσικές διεργασίες και εν τέλει απειλώντας την ίδια την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής.

ΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΗΜΕΡΑ

“Όσο υπάρχει ένα σύστημα παραγωγής που θα στηρίζεται στην ιδιωτική εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου για την ιδιοποίηση μεγαλύτερου ποσοστού κέρδους, θα αυξάνονται η ανισότητα, η φτώχεια και η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος.”

Η περιπέτεια του ορισμού του δάσους

«Δάσος δεν είναι το βλέπειν
αλλά το εστίν και το λειτουργείν»
(Κωνσταντίνος Σάμιος)

  Το ζήτημα που απασχολεί ανέκαθεν τη δασική νομοθεσία, κεφαλαιώδες βεβαίως για την εφαρμογή της, είναι η διατύπωση του ορισμού του δάσους. Ως προς το ζήτημα τούτο υπήρχαν αλλαγές και παλινδρομήσεις, με το νομοθέτη να ορίζει το δάσος διαφορετικά στους δασικούς νόμους −ιδιαίτερα τα τελευταία σαράντα χρόνια−, διαμορφώνοντας έτσι ένα ασταθές πλαίσιο προστασίας των δασών (τούτo, αληθινά, δηλοί έλλειψη κατασταλαγμένης δασικής πολιτικής –ή ορθότερα, έλλειψη δασικής πολιτικής!–, αφού αν δεν έχεις κατασταλάξει τι είναι δάσος, πώς θα καθορίσεις τι θέλεις από αυτό). Και τούτο συνέβαινε διότι ο νομοθέτης δεν ήθελε ν’ ακολουθεί τον επιστημονικό ορισμό του δάσους, όπως προέκυπτε από τα δασικά συγγράμματα (π.χ., τη Δασική Οικολογία), αλλά επέμενε στη διατύπωση διαφοροποιημένου ορισμού, στον οποίο περιελάμβανε μεν επιστημονικά κριτήρια, αποδοσμένα όμως και θεωρημένα κατά τη διαλαμβανόμενη κάθε φορά κρίση. Κρίση που ήταν συναρτημένη (εξαρτημένη ίσως…) από τις κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές συνθήκες της κάθε εποχής, όπως και από τις τάσεις και τις θεωρήσεις που επικρατούσαν σε μικρο-μακροχωρικό επίπεδο, και διαμόρφωναν συμπεριφορές και νοοτροπίες στη χώρα.

Χίλιοι λόγοι για δασοπροστασία λαϊκής-εθελοντικής βάσης

Αναδημοσίευση άρθρου από το φιλικό και καθ' ύλην αρμόδιο ιστολόγιο Καμένη Γη.

---

Έρχονται οι επενδύσεις στην έρημο που ετοιμάζουν

Ανακοινώθηκε η χρηματοδότηση για την αντιπυρική προστασία, την περίοδο του καλοκαιριού του 2014, προς τους Δήμους της χώρας. Τα ύψη των δαπανών ανά νομό είναι αστεία, πέραν αυτού όμως αξίζει να εξετάσουμε μερικά -σκληρά- δεδομένα.

Σε επίπεδο Νομών, τη μεγαλύτερη καταπόνηση από πυρκαγιές, έχουν υποστεί οι Νομοί Ηλείας, Χίου και Σάμου, οι οποίοι καθόλη την περίοδο 1983-2008 (με την τρομερή περίοδο του θέρους του 2007) παρουσιάζουν καταστροφές οι οποίες αντιστοιχούν στο 48,6%, 36,4% και 33,8% των πραγματικών εκτάσεών τους.

Για σκεφτείτε, ο νομός Ηλείας με έκταση περίπου 2.600 τετραγωνικά χιλιόμετρα, έχει καμένες εκτάσεις 1.200 τ.χλμ. Για την προστασία των υπολοίπων άκαυτων που σημαίνει δομημένων, ασκεπών και γεωργικών εκμεταλλεύσεων αλλά και των καμένων και δασωμένων - αναδασωμένων ή χορτολιβαδικών εκτάσεων, δικαιούται χρηματοδότηση 475.100 ευρώ. Αν κάνουμε μία πρόχειρη αναγωγή, η προστασία από τη φωτιά εκτιμάται στα 182 ευρώ ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο ή 0,000182 ευρώ στο τετραγωνικό μέτρο ή 0,18 ευρώ ανά στρέμμα.

Η Χίος, δικαιούται χρηματοδότηση 215.200 ευρώ, μαζί με τις Οινούσσες και τα Ψαρά. Εκεί 215.200 ευρώ κατανέμονται για την προστασία 904 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Καλύτερο μοιάζει να έχεις 238 ευρώ για την προστασία ενός τετραγωνικού χιλιομέτρου ή 0,238 ευρώ για την προστασία ενός στρέμματος γης.

Η Σάμος με 226.000 ευρώ, διαθέτει το κολοσσιαίο ποσό των 475 ευρώ για κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο, δηλαδή λιγότερο από μισό ευρώ ανά στρέμμα. Μπορεί να είναι μικρό το ποσό αλλά είναι καλύτερο και από την Χίο και ολόκληρο τον νομό Ηλείας.

Δεν επεκτεινόμαστε στις χρηματοδοτήσεις των άλλων "πρωταθλητών" της πυρκαγιάς όπως ο νομός Ιωαννίνων ή η Κεφαλλονιά (η οποία μετά τους σεισμούς καρτεράει και ένα καλοκαίρι που παραδοσιακά αποτελεί περίοδο έντονης δουλειάς για πυροσβέστες και δασοπυροσβέστες). Δε χρειάζεται να επεκταθούμε αφού ούτε τα λεφτά θα αυγατίσουν, ούτε θα αρχίσει να βρέχει είτε πυροσβέστες, εθελοντές και μέσα αλλά ούτε και κανονική βροχή προκειμένου να μειωθούν ή να εκμηδενισθούν οι κίνδυνοι.

Λίγο πριν τις δημοτικές εκλογές

"Les chuchoteuses" (μτφρ. Οι κουτσομπόλες)
μπρούτζινο γλυπτό της Rose-Aimée Bélanger στην οδό Saint-Paul του Montréal

Το τελευταίο διάστημα, με αφορμή τα επενδυτικά σχέδια του επιχειρηματικού ομίλου Apollo Capital Group, έχει γίνει πολύς λόγος για τις καμένες δασικές εκτάσεις στο Δασαμάρι. Μάλιστα πριν μια βδομάδα η δημοτική κίνηση Μέτωπο Ψηλά οργάνωσε και σχετική εκδήλωση στο Πικέρμι όπου ακούστηκαν μερικές πολύ ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις και προτάσεις. Συμπληρωματικά, θα προσθέσω κάποια καίρια ζητήματα που, δυστυχώς, πολλοί αποφεύγουν να θίξουν, αν και ψιθυρίζονται ευρέως.

♠ ♠ ♠

Το ιδιοκτησιακό και οικιστικό καθεστώς στην ευρύτερη περιοχή βόρεια του Πικερμίου διέπεται από ένα αμαρτωλό παρελθόν. Πριν 40-50 χρόνια, στα βόρεια του Πικερμίου, στις πλαγιές του Πεντελικού βουνού δηλαδή, υπήρχε πυκνό δάσος! Είναι γνωστές οι διαδικασίες του ξεπουλήματος της δασικής γης, είναι πολλοί αυτοί που επιχείρησαν να κερδοσκοπήσουν στο χρηματιστήριο της γης. Αποτέλεσμα: να έχει μοιραστεί/χαριστεί η γη σε διάφορους οικοδομικούς συνεταιρισμούς ήδη από την περίοδο της χούντας. Απ' τους πρωταγωνιστές σ' αυτό το ρήμαγμα των δασών, ο ΑΟΟΑ (ο οικοδομικός συνεταιρισμός των αξιωματικών), κάποιοι παλιοί τσιφλικάδες και διαχρονικά βέβαια η εκκλησία! Κάπως έτσι, πριν 40 περίπου χρόνια, εντάχθηκαν στο σχέδιο πόλης και δημιουργήθηκαν οι οικισμοί Ντράφι, Διώνη και αργότερα ο Αγ. Σπυρίδωνας (σημερινή Αιολίδα).

♠ ♠ ♠

Ομως, την τελευταία 20ετία στα περιαστικά δάση της Αττικής και ιδιαίτερα στο βουνό της Πεντέλης έχουν συμβεί τεράστιες περιβαλλοντικές καταστροφές (πυρκαγιές, οικοπεδοποίηση). Επομένως ό,τι διασώθηκε από τις παλιές δασικές εκτάσεις, ό,τι δεν χτίστηκε, είναι ζωτική ανάγκη να παραμείνει και να διαφυλαχτεί πλέον ως ελεύθερος χώρος πρασίνου. Και ό,τι κάηκε, για παράδειγμα το καμένο δασικό οικοσύστημα στο Δασαμάρι, να φροντίσουμε ώστε να αναγεννηθεί, συμβάλλοντας αποτελεσματικά με αναδασώσεις (φυσικές ή τεχνητές) των καμένων δασικών εκτάσεων.

Οικολογική παιδεία και δράση

Δημοσιεύουμε την εισήγηση της Πηνελόπης Κουλούρη (υποψήφιας δημοτικής συμβούλου με την κίνηση ΜΕΤΩΠΟ ΨΗΛΑ) στην εκδήλωση για το περιβάλλον που οργανώθηκε στο Πικέρμι. [Τα "φιλέτα", οι πωλητές και οι πολίτες]

---

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗ
της Πηνελόπης Κουλούρη

Το περιβάλλον φαντάζει τέλειο. Έχει ακριβώς το ποσοστό οξυγόνου στην ατμόσφαιρα που μας επιτρέπει να αναπνέουμε, τη θερμοκρασία εκείνη που μας επιτρέπει να μην παγώνουμε ή να πεθαίνουμε από θερμοπληξία. Το ποσοστό ηλιοφάνειας που μας επιτρέπει να συνθέτουμε τη βιταμίνη D. Και όλα αυτά όχι γιατί ένας δημιουργός τα έφτιαξε στα μέτρα μας αλλά γιατί είμαστε προϊόν μιας εξελικτικής διαδικασίας μέσα ακριβώς σε αυτό το περιβάλλον. H διατήρηση αυτών των χαρακτηριστικών που το καθιστούν βιώσιμο για εμάς είναι χρέος μας απέναντι στο ανθρώπινο είδος, απέναντι στα παιδιά μας.

Εδώ και χρόνια μιλάμε για οικολογική κρίση.
Η χωρίς όρια ανάπτυξη (αστικοποίηση, αποδασώσεις, ρύπανση κ.α.) με μοναδικό σκοπό το κέρδος οδήγησε σε αυτό που ονομάζουμε σήμερα οικολογική κρίση.
H ιδέα μιας εκπαίδευσης για το περιβάλλον, για την αντιμετώπιση της οικολογικής κρίσης, κυοφορήθηκε στη δεκαετία του 60. Στο πλαίσιό της, κλάδοι των περιβαλλοντικών επιστημών αναπτύχθηκαν και ακόμα αναπτύσσονται. Η έννοιά της εμπλουτίστηκε με τις απαραίτητες κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις.
Η Π.Ε. μπήκε ως πρόγραμμα σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης πολλών χωρών. Στη Ελλάδα ξεκίνησε η εφαρμογή της το 1990.
Συχνά όμως η Π.Ε. παίρνει μορφές που διαψεύδουν τις προσδοκίες και τα οράματα των εμπνευστών της. Άπειρες συζητήσεις γίνονται γύρω από το σημασιολογικό της πλαίσιο, τους τρόπους εφαρμογής της, το αντικείμενό της, τα όριά της. Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για παράδειγμα, η προσέγγιση της ανακύκλωσης αρκετές φορές περιορίζεται σε πανομοιότυπες χειροτεχνίες των παιδιών διακοσμητικού τύπου. Από την άλλη, παρακολουθήσαμε σε σχολείο της πρωτοβάθμιας τη μελέτη της τροφικής αλυσίδας που άγγιξε εύστοχα, τις επιβλαβείς επιπτώσεις της καλλιέργειας του μεταλλαγμένου καλαμποκιού της Μονσάντο στο είδος της πεταλούδας “Mονάρχης”.

Ανεξάρτητα από τους διαφορετικούς προσανατολισμούς ή/και αποπροσανατολισμούς που χρωματίζουν σε τόνους του πράσινου την Π.Ε. και την εφαρμογή της, στο νόημά της η Π.Ε. είναι πάντα δυνάμει φορέας αντιμετώπισης της οικολογικής κρίσης μέσα από ριζοσπαστικές αλλαγές στο πεδίο της κοινωνίας, της οικονομίας και της εκπαίδευσης.
Η Π.Ε. εντάσσεται ιστορικά στα κινήματα πολιτών. Δεν περιορίζεται στη μελέτη του φυσικού περιβάλλοντος μονοδιάστατα μακριά από κάθε κοινωνική, οικονομική και πολιτική διάσταση. (Διάσκεψη της Τυφλίδας, Χάρτα του Βελιγραδίου, Διεθνές Συνέδριο της Μόσχας, Παγκόσμια Συνδιάσκεψη στο Rio de Janeiro)

Ο ρόλος του αστικού πρασίνου

Αναδημοσίευση από τον ιστότοπο Δασαρχείο

Με αφορμή το σ/ν του ΥΠΕΚΑ για τα Ρυθμιστικά σχέδια Αθήνας και Θεσσαλονίκης, όπου γίνεται λόγος για πρόγραμμα οργάνωσης υπερτοπικών πόλων αναψυχής και περιαστικών Μητροπολιτικών Πάρκων, δημοσιεύουμε απόσπασμα από το βιβλίο Αθήνα, ζεις; του Αντώνιου Β. Καπετάνιου (εκδόσεις Φιλιππότη, Αθήνα 2006). Στο κεφάλαιο με τίτλο Ο ρόλος του αστικού πρασίνου ο συγγραφέας επισημαίνει, σχεδόν προφητικά, ότι όροι σαν τους προαναφερόμενους, είναι άγνωστοι στη δασική νομοθεσία με την οποία κατά βάσιν προστατεύονται οι κοινόχρηστοι χώροι πρασίνου.

Ο ρόλος του αστικού πρασίνου

Του Αντώνιου Β. Καπετάνιου
Δασολόγου – Περιβαλλοντολόγου

  Το αστικό και το περιαστικό πράσινο απαιτείται να υπάρχει στη σύγχρονη πόλη. Η λειτουργική, περιβαλλοντική, αισθητική κ.λπ. αξία του είναι αδιαμφισβήτητη και η δημιουργία κι ανάδειξή του πρέπει ν’ αποτελεί πράξη αυτονόητη, με την πρόταξή της ως ανάγκη ζωής. Τούτο συναρτάται μ’ ένα πλέγμα σχέσεων υγιούς κοινωνικής συμπεριφοράς, που δηλοποιεί μια στάση ζωής ανώτερη, στάση ζωής που τη χαρακτηρίζει η σωστή παιδεία και η ποιότητα στις σχέσεις και στις πράξεις των σύγχρονων αστών. Το εν λόγω πράσινο απαιτείται να υπάρχει ορθά, ικανοποιώντας συγκεκριμένες ανάγκες, προϋποθέσεις και κανόνες.

  Το πράσινο της πόλης αποτελεί το τελευταίο καταφύγιο βιοποικιλότητας στ’ αστικά κέντρα. Με το πράσινο (αστικό ή περιαστικό) που δημιουργούμε ή προάγουμε, εισάγουμε στοιχεία της φύσης στην πόλη. Και τούτο είναι ουσιαστικό. Κατά το σχεδιασμό τέτοιων χώρων, θα λέγαμε ότι -κατά μια έννοια- φέρνουμε την ύπαιθρο στην πόλη (με τη δημιουργία, π.χ., άλσους εν αυτής). Ότι προσομοιώνουμε ένα φυσικό οικοσύστημα και μιμούμαστε τη φύση και τους μηχανισμούς της. Έτσι ώστε ο αστός, να δύναται να εξοικιωθεί και ν’ απολαύσει τα «μακρινά» και «πρωτόγνωρα» αγαθά της.

  Ο Μανώλης Γλέζος, έχοντας εντρυφήσει στα ζητήματα σχέσεων του ανθρώπου με το χώρο, αναφέρεται ως εξής σε σχέση με τα παραπάνω: «Είναι φανερό. Για όποιους μελετάνε τα θέματα. Τα χελιδόνια πηγαίνουν γύρω στις περιοχές, στις συνοικίες και χτίζουν τις φωλιές τους. Στο κέντρο ποτέ. Εάν είναι δακτυλιοειδής, είναι δηλαδή εσοχή, εξοχή, δάσος, πολεοδομικός οικισμός, τότε μπορεί το χελιδόνι να μπει μέσα. Και το λέω το χελιδόνι, γιατί εάν έχετε μελετήσει ειδικά την Αθήνα, στην Κυψέλη πάνε χελιδόνια, γιατί υπάρχουν τα Τουρκοβούνια κοντά και είναι το Πεδίο του Άρεως. Σε άλλους οικισμούς δεν πάνε εύκολα τα χελιδόνια. Όχι πως δεν έχουμε μύγες για να φάνε. Μύγες έχουμε πολλές. Ιδίως στα σουβλατζίδικα εδώ στο κέντρο της Αθήνας, έχουμε μπόλικη μύγα…» (παρέμβαση στην ημερίδα που διοργάνωσε το υπουργείο Γεωργίας στην Αθήνα στις 20-3-1998 με θέμα «Τα πράσινα “τείχη” των ελληνικών πόλεων. Προστασία και ανάδειξη των περιαστικών δασών»).