Ανησυχητική υποβάθμιση του περιβάλλοντος στο νέο κυβερνητικό σχήμα

Η ανακοίνωση της σύνθεσης της νέας Κυβέρνησης και ειδικότερα του γιγάντιου Υπουργείου Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημιουργεί μια έντονη ανησυχία και δείχνει στοιχεία ενός απρόσμενου αναχρονισμού πολλών δεκαετιών, όταν το περιβάλλον ήταν πολιτικά και διοικητικά «στριμωγμένο» σε υπουργεία που έδιναν προτεραιότητα σε ανταγωνιστικούς προς το περιβάλλον παραγωγικούς ή κατασκευαστικούς τομείς και λόμπι. Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν την ανησυχία τους για την ενδεχόμενη απώλεια σημαντικών περιβαλλοντικών κεκτημένων, τα οποία τα τελευταία χρόνια εξασφάλιζαν μια σχετική ανεξαρτησία της περιβαλλοντικής πολιτικής από τις παραγωγικές δραστηριότητες με τον σαφή διοικητικό διαχωρισμό των αδειοδοτούμενων από τους αδειοδοτούντες, και μακριά από κάθε συντεχνιακή λογική.

Θέση των περιβαλλοντικών οργανώσεων είναι πως ένα ισχυρό Υπουργείο Περιβάλλοντος αποτελεί την απαραίτητη βάση πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια σοβαρή περιβαλλοντική πολιτική. Το νέο κυβερνητικό σχήμα καταργεί τη βάση αυτή, η οποία σε ολόκληρη σχεδόν την Ευρώπη θεωρείται δεδομένη και αδιαπραγμάτευτη.

Στη σημερινή οικονομική συγκυρία είναι πιο επίκαιρη και επιτακτική παρά ποτέ η ανάγκη το Υπουργείο Περιβάλλοντος να λειτουργεί ως κεντρικός φορέας πολιτικής για την προστασία του φυσικού μας πλούτου ως κοινού αγαθού και εθνικού κεφαλαίου, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και του οικιστικού περιβάλλοντος. Πρόκειται για έναν τομέα πολιτικής με μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης και καινοτομίας, ο οποίος όμως θα πρέπει να υπάγεται σε Υπουργείο με αντίστοιχο επιτελικό ρόλο. Πρόσφατο άλλωστε παράδειγμα ανυπαρξίας κυβερνητικού συντονισμού, το οποίο πρέπει να αντιμετωπιστεί οριζόντια και όχι με συγχωνεύσεις ή καταργήσεις, είναι η παράκαμψη του ΥΠΕΚΑ από το Υπουργείο Οικονομικών κατά τη διαμόρφωση του απαράδεκτου σχεδίου νόμου για τον αιγιαλό, πέρσι το καλοκαίρι.

Όπως εδώ και χρόνια υποστηρίζουν πολλές περιβαλλοντικές οργανώσεις, το περιβάλλον ως αντικείμενο πολιτικής και διοικητικής διαδικασίας ήταν πάντα πιεσμένο ανάμεσα σε πολιτικούς «κολοσσούς», όπως τα δημόσια έργα ή η ενέργεια. Και αν η ενέργεια είχε μεγαλύτερη λογική συνάφεια λόγω της επείγουσας ανάγκης αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, στις πιέσεις τώρα προστίθενται η αγροτική ανάπτυξη και η βιομηχανία.

Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ΑΝΙΜΑ, Αρκτούρος, Αρχέλων, Δίκτυο Μεσόγειος SOS, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Καλλιστώ, MEDASSET και WWF Ελλάς θα ήθελαν σήμερα να βρίσκονται στην ευχάριστη θέση απλά να δώσουν συγχαρητήρια στον νέο Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και να ευχηθούν μια θητεία επωφελή για το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής και τα κοινά. Η ανησυχητική όμως αυτή εξέλιξη φέρνει τις οργανώσεις στην ιδιαίτερα δύσκολη θέση να ξεκινήσουν την επαφή με τη νέα Κυβέρνηση, ζητώντας την ανάκληση της απόφασης για συμβολική και επί της ουσίας κατάργηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος, η οποία ελήφθη παρά το ξεκάθαρα μεγάλο ενδιαφέρον της κοινωνίας για την προστασία του περιβάλλοντος.

Όπως υποδηλώνει ο τίτλος του νέου υπουργείου, το περιβάλλον πλέον φαίνεται να αντιμετωπίζεται ως παραγωγικός πόρος και όχι ως κοινό αγαθό προς βιώσιμη διαχείριση και προστασία για όλους. Η κατανομή πολιτικών αντικειμένων σε Υπουργεία δεν είναι ούτε συμβολικό ούτε και τυπικό θέμα. Είναι ζήτημα πολιτικής ουσίας, καθώς η εμπειρία από τα περιβαλλοντικά Υπουργεία του παρελθόντος δείχνει ότι είναι αδύνατος ο συντονισμός κάτω από τον ίδιο Υπουργό τομέων με άνιση οικονομική διάσταση, και συχνά αντικρουόμενους σκοπούς και προτεραιότητες, που υφίστανται ταυτόχρονα δυσανάλογες πιέσεις.

Επικοινωνία για περισσότερες πληροφορίες: Μαλαμώ Κορμπέτη, 2108228704, mkorbeti@ornithologiki.gr

Πηγή: Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

Οι δρύες των αγρών

«Όταν παιδίον διερχόμην εκεί πλησίον διά να υπάγω να απολαύσω
τας αγροτικάς μας πανηγύρεις των ημερών του Πάσχα,
ερέμβαζον γλυκά μη χορταίνων να θαυμάζω περικαλλές δέντρον,
μεμονωμένον, πελώριον, μίαν Βασιλικήν Δρυν»

(«Υπό την Βασιλικήν Δρυν», Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

Υπό την βασιλικήν δρυν…

Έχω μια ιδιαίτερη σχέση με τις δρύς, καθότι μεγάλωσα σ’ ένα τόπο που τις έβλεπες σκόρπιες στους αγρούς, ν’ αποτελούν τους παραστάτες της υπαίθρου, ωσά να ήταν οι ριζωτοί της φύλακες. Μπορώ να πω ότι η εικόνα που σχημάτισα στο παιδικό και εφηβικό μου μυαλό για την ελληνική ύπαιθρο ήταν ταυτισμένη με την ύπαρξη της δρυός (συγκεκριμένα, της βελανιδιάς) στους αγρούς. Και τούτο απέρρεε, πέραν της πρακτικής και ως ένα βαθμό αισθητικής σχέσης του ανθρώπου της υπαίθρου με τη φύση, και από τη βιωματική σχέση μου με τα στοιχεία που τη συγκροτούσαν, δημιουργώντας μια σχέση επικοινωνιακή και αλληλοσυμπληρωματική, σχέση οργανική και ουσιαστική. Στη δρυ απαντέχαμε από τους κόπους στον αγρό, στη δρυ σταλίζαμε και στρώναμε το υπαίθριο τραπέζι την ώρα του ανασασμού, στη δρυ βρίσκαμε σκιά από το κάμα του καλοκαιριού, στη δρυ προφύλαξη από τη βροχή και τον άνεμο, κάτω από τη δρυ σωρεύαμε τη σοδειά του αγρού, για να τη μεταφέρουμε κατόπιν με τα ζώα (εκεί κι αυτά), εκεί ως παιδιά παίζαμε και ραχατεύαμε –ήταν το καταφύγιό μας!

Ήταν συνεπώς πολύτιμη η δρυς για την πρακτική συμβολή της στο κοινωνικό μας γίγνεσθαι, που εντάσσονταν στο φυσικό με τις λειτουργικές σχέσεις που αναπτύσσονταν μεταξύ ανθρώπου και φυσικών στοιχείων στο σύστημα, στο φυσικό όλον. Ο υπαίθριος άνθρωπος είχε το προνόμιο να συμμετέχει στις διαδικασίες στο φυσικό σύστημα και να τις καθορίζει, με την εν αυτώ ενεργή και λειτουργική παρουσία του ως διαχειριστής και πονητής του. Τούτο ήταν σημαντικό και κρίσιμο, με την έννοια ότι ο άνθρωπος ήταν μαζί διαχειριστής και συμμέτοχος, έχοντας τη γνώση αλλά και την έγνοια της διατήρησης και της ορθής λειτουργίας του φυσικού αγαθού, την ευθύνη του σχεδιασμού αλλά και της ενέργειας στο φυσικό σύστημα. Ταυτόχρονα, έτσι ιδωμένος ο υπαίθριος άνθρωπος, αντιλαμβανόταν το αγροτικό τοπίο με τη δική του αίσθηση, ως τοπίο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και με βασικά και αδιατάρακτα στοιχεία, που το έκαμαν στέργιο και πλέριο. Αυτά ήταν τα φυσικά στοιχεία που το συγκροτούσαν, τα οποία διαπλέκονταν με τα τεχνητά της πρακτικής του ανθρώπου ζωής στην ύπαιθρο, τα οποία, στην τέτοια τους θεώρηση λογίζονταν ως φυσικά, λόγω του ισχυρού και ταιριαστού τους δεσμού με αυτά. Στοιχείο βασικό και αναντικατάστατο σε αυτή την αίσθηση, την περιβαλλοντική, την τοπιακή και κοινωνική, ήταν η δρυς στον αγρό.

Βραβείο στους... αυθαίρετους

Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1844 στις 24 Δεκεμβρίου 2014

Μπορεί ο Νίκος Ταγαράς και η πλειοψηφία των κυβερνητικών βουλευτών να έχουν πέσει σε βαθιά κατάθλιψη αφού δεν μπόρεσαν να περάσουν το σύνολο των δασοκτόνων διατάξεων που είχαν σκαρφιστεί, η αλήθεια είναι όμως ότι μπορούν να αντικρίσουν τους κάθε λογής αυθαίρετους στα μάτια. Και αυτό γιατί οι έστω και κουτσουρεμένες διατάξεις που ψηφίστηκαν, επιβραβεύουν τους καταπατητές και τους καταστροφείς των δασών, επιβραβεύουν στο όνομα της ανάπτυξης της χώρας τις αυθαίρετες επεκτάσεις των λατομείων.

Η άμεση αντίδραση των περιβαλλοντικών οργανώσεων με αιχμή το WWF Ελλάς που σε λιγότερο από δύο 24ωρα σάρωσαν στο Διαδίκτυο και κατάφεραν να συγκεντρώσουν κάπου 62.000 διαδικτυακές υπογραφές κατά του εκτρωματικού σχεδίου νόμου, οδήγησε τελικά το ΥΠΕΚΑ σε μερική οπισθοδρόμηση. Και αυτό γιατί ακόμα και βουλευτές της κυβερνητικής πλειοψηφίας συνειδητοποίησαν ότι καλούνταν να βάλουν με την ψήφο τους ταφόπλακα στα δάση και τις δασικές εκτάσεις και διεμήνυσαν στον υπουργό αναπληρωτή ότι δεν θα ψηφίσουν το σχέδιο νόμου.

Η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ, πάντως, έμεινε πιστή στη βασική αρχή της, που ορίζει ότι τα δάση είναι άχρηστες εκτάσεις όταν δεν μπορούν να αξιοποιηθούν και έδωσε μάχη προκειμένου να ικανοποιήσει όσο περισσότερους καταστροφείς των δασών μπορούσε μη προστατεύοντας τη δημόσια γη και τον φυσικό πλούτο της χώρας για τις επόμενες γενιές, όπως οι χιλιάδες των πολιτών απαιτούσαν.

Δασοκτόνες ρυθμίσεις

Οι αλλαγές που ο Νίκος Ταγαράς υποχρεώθηκε να κάνει είναι άκρως σημαντικές, αφού τελικά από το επίμαχο άρθρο 12 του νομοσχεδίου από τις 11 παραγράφους αποσύρθηκαν πέντε, οι 2, 3, 9, 10 και 11, και αναδιατυπωθήκαν δυο, οι 4 και 8.

Όμως οι παράγραφοι που παρέμειναν και εκείνες που αναδιατυπώθηκαν, επιφέρουν σαρωτικά καταστροφικές επιπτώσεις στα δάση και τις δασικές εκτάσεις, και συγκεκριμένα:

Οι εθνοσωτήρες σκοτώνουν τα δάση

Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ, τεύχος 1843 στις 18 Δεκεμβρίου 2014

Το «Π» παρουσιάζει συγκεντρωτικά όλες τις αλλαγές για τον δασικό πλούτο που έχουν ψηφιστεί στα χρόνια του μνημονίου εξυπηρετώντας συμφέροντα με ονοματεπώνυμο.

Την ίδια ώρα που η διαδικασία για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας και το παρασκήνιο για την εξεύρεση των προθύμων μονοπωλεί τα φώτα της δημοσιότητας, στη Βουλή για μια ακόμα φορά οι πάντα σε ετοιμότητα σωτήρες του έθνους με περισσή προθυμία θα ψηφίσουν ακόμα ένα σχέδιο νόμου που λεηλατεί τα δάση και τις δασικές εκτάσεις της χώρας στο όνομα συμφερόντων με ονοματεπώνυμο.

Για μια ακόμα φορά οι πρόθυμοι βουλευτές, χωρίς δεύτερη σκέψη, θα βάλουν την υπογραφή τους σε μη αναστρέψιμες πολιτικές που οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην οριστική απώλεια δασικού πλούτου και στην επιβράβευση των αμετανόητων καταπατητών και αυθαιρετούχων.

Η κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο ΠΕΚΑ εμφανίζουν, ειδικά τα τελευταία δυο χρόνια, μια επικίνδυνη εμμονή η οποία εκδηλώνεται με συνεχή νομοθετήματα που έχουν αλλάξει δραματικά το καθεστώς προστασίας σε δεκάδες εκατομμύρια στρέμματα δάσους και δασικών εκτάσεων.

Το έωλο επιχείρημα που προβάλλουν είναι η δήθεν ανάπτυξη της χώρας και η δήθεν προσέλκυση επενδύσεων που θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Σε αυτό το κεντρικό επιχείρημα προστίθενται και άλλα μικροκομματικής και πελατειακής λογικής αφού σε κάθε παράγραφο των άρθρων που έχουν ψηφιστεί, μεμονωμένα άτομα και ομάδες συμφερόντων πολιτών βλέπουν την υπόθεσή τους να λύνεται κατά παράβαση του Συντάγματος και της κοινής λογικής.

Η λεηλασία στα δάση και τις δασικές εκτάσεις δρομολογήθηκε μέσα από τουλάχιστον 6 νομοθετικές ρυθμίσεις ενώ το τελειωτικό χτύπημα δίνεται με το τελευταίο σχέδιο νόμου που κατέθεσε το ΥΠΕΚΑ στη Βουλή αλλά και με την πρόταση για την αναθεώρηση του Συντάγματος που παρουσίασε η Νέα Δημοκρατία.

Πρόταση αναθεώρησης που συμπεριλαμβάνει τη δραματική αλλαγή των προβλέψεων των άρθρων 24 και 117 προκειμένου να πέσει και το τελευταίο οχυρό προστασίας.

Το «Π» παρουσιάζει συγκεντρωτικά τις αλλαγές στη νομοθεσία για τα δάση και τις δασικές εκτάσεις που έχουν ψηφιστεί τα χρόνια του μνημονίου, το νέο εκτρωματικό σχέδιο νόμου του ΥΠΕΚΑ καθώς και τις προτάσεις της Ν.Δ. για την επί τα χείρω αλλαγή του Συντάγματος όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και του συγκριτικού πλεονεκτήματος της χώρας.

Μια θλιβερή καταγραφή της καταστροφής, που έγινε με την πολύτιμη βοήθεια του WWF Ελλάς και της άκρως κατατοπιστικής 10ης Έκθεσής του για την περιβαλλοντική νομοθεσία στην Ελλάδα.

Η Πεντέλη, ανεξάντλητος φυσικός πόρος

Οταν δημιουργήθηκε ο κόσμος, κάποιος που ήθελε να προστατέψει την Αθήνα από τους βόρειους ψυχρούς και θυελλώδεις ανέμους, τοποθέτησε την Πεντέλη κάθετα στην πιο συνηθισμένη κατεύθυνσή τους, την Βορειοανατολική. Από τότε, αυτό το βουνό, εκτός της αντιανεμικής ασπίδας, έδωσε στην Αθήνα και την προστασία από τους βόρειους εισβολείς, έδωσε ξύλα για να θερμαίνεται το χειμώνα, μάρμαρο για να χτίσει τα μεγαλόπρεπα και κομψά κτίριά της, υλικό για να αποτυπώσει τον Κλασικό Πολιτισμό της.

Του Κώστα Ζαχαριάδη
Βιολόγου - Περιβαλλοντολόγου • Μέλους της Κεντρικής Επιτροπή του ΣΥΡΙΖΑ

Η ανταπόδοση των Αθηναίων στις παροχές του βουνού, ήταν αμέτρητα λατομεία ως ανοικτές αγιάτρευτες πληγές, αμέτρητες φωτιές που έκαιγαν και καίνε τα δάση του και οδηγούν σε αφανισμό την πανίδα του, ακατάλληλες συνθήκες για τη διαβίωση της άγριας πανίδας. Συνακόλουθα, ήρθε η μείωση των νερών των πηγών, η καταστροφή των αρχικών φυτών, η αλλαγή του αρχικού ανάγλυφου, η απαξίωση του φυσικού χώρου.

Όμως, παρόλες τις υποβαθμίσεις που υπέστη το βουνό, έβρισκε πάντα τρόπο να αναγεννιέται και να δίνει απλόχερα τα αγαθά του. Οι Αθηναίοι, έψαχναν και εύρισκαν και βρίσκουν τις ήσυχες γωνιές του, το υγιεινό του κλίμα, τα καθαρά νερά του, μέχρι που η κλασική Αθήνα μεταμορφώθηκε από όμορφη και καλοσχεδιασμένη πόλη, σε μια πόλη άναρχη με τρομαχτική έκταση, άσχημη και άρχισε να τρώει τη γη της.

Στην Πεντέλη οφείλουν την όποια δροσιά τους τα βόρεια προάστια κατά τους καυτούς καλοκαιρινούς μήνες, καθώς απορροφά μεγάλο μέρος της θερμότητας που εκπέμπουν οι θερμικές νησίδες.

Από τη βλάστηση της Πεντέλης εξαρτάται το πόσο θα εντείνονται ή θα μειώνονται τα πλημμυρικά φαινόμενα κατά τους χειμερινούς μήνες στα πεδινά της πόλης.

Σήμερα, η Πεντέλη ως Γεωγραφικός τόπος είναι ένα σύνολο:
• Από καμένα και υποβαθμισμένα δάση και δασικές εκτάσεις.
• Από οικισμούς που έφτασαν σε κορυφές και καλύπτουν σχεδόν όλες τις υπώρειες.
• Από δρόμους που την κατακερματίζουν με τον χειρότερο τρόπο.
• Από αυθαίρετες και ατιμώρητες επεμβάσεις.

Σε σχέση με το θεσμικό πλαίσιο που την διέπει, η Πεντέλη:
• Έχει Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ. 755/88) «Περί καθορισμού ζωνών προστασίας του όρους Πεντέλη».
• Έχει πολλά παράνομα, ή αντισυνταγματικά Βασιλικά Διατάγματα (οικοπεδοποίησης) που κάποιοι πιέζουν να εφαρμόσουν.
• Έχει πολλούς παράνομους Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς, που αγόρασαν παράνομα και θέλουν να χτίσουν το βουνό.

Ως προς τη Διαχείρισή της η Πεντέλη σήμερα:
• Δεν έχει, ούτε είχε ποτέ, ενιαίο σχέδιο Διαχείρισης, είτε ως δάσος, είτε ως φυσικός χώρος.
• Έχει ελλιπείς παρεμβάσεις, καθώς όποιες παρεμβάσεις υπάρχουν στον ορεινό όγκο, είναι κυρίως προστατευτικού ή αστυνομικού χαρακτήρα.

Στόχος
• Να γίνει Διαχειριστική Μελέτη για την Πεντέλη αλλά και Αντιπυρική Μελέτη για τον ορεινό όγκο. Να ενισχυθεί το Δασαρχείο Πεντέλης με προσωπικό και μέσα, ώστε να μπορεί να ασκήσει ουσιαστικό έλεγχο.
• Να σταματήσει η αδηφάγα οικοπεδοφαγία.

Από την Πεντέλη δεν έμεινε πλέον τίποτε άκαυτο την τελευταία 26ετία. Οι οικοδομικοί συνεταιρισμοί σιγά-σιγά, τρώνε ότι έμεινε από το βουνό. Η τοπική αυτοδιοίκηση όταν δεν βοηθά την οικοπεδοποίηση, όπως ο δήμος Ραφήνας, δείχνει αδυναμία να κινηθεί επιθετικά και γόνιμα, πλην ελαχίστων φωτεινών εξαιρέσεων. Με τη βούληση των πολιτών της Αττικής άλλαξε η διοίκηση στην Περιφέρεια και μία νέα αντίληψη–νοοτροπία σχετικά με την διαχείριση των οικοσυστημάτων και των φυσικών πόρων έρχεται στο προσκήνιο. Απαιτείται η «αναζωπύρωση» του περιβαλλοντικού κινήματος των πολιτών, όχι μόνο των γύρω περιοχών, αλλά όλων των πολιτών του λεκανοπεδίου, γιατί η Πεντέλη, όπως και όλοι οι ορεινοί όγκοι της Αττικής, είναι κύτταρα ζωής για όλους μας.

Πηγή: ΑΜΑΡΥΣΙΑ

Φρένο από τους πολίτες στην πλήρη καταστροφή των δασών

Η δυνατή φωνή 60.000 πολιτών στάθηκε εμπόδιο στα σχέδια του ΥΠΕΚΑ για ένα απολύτως καταστροφικό για τα δάση μας νομοσχέδιο. Μετά από την κινητοποίηση χιλιάδων πολιτών, μέσω της πρωτοβουλίας του WWF Ελλάς και της διεθνούς οργάνωσης Avaaz, αποσύρθηκαν ορισμένες από τις πλέον επικίνδυνες διατάξεις για τον δασικό μας πλούτο στο σχέδιο νόμου που ψηφίστηκε τελικά το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου.

Το σ/ν του ΥΠΕΚΑ «Πράξεις εισφοράς σε γη και σε χρήμα - Ρυμοτομικές απαλλοτριώσεις και άλλες διατάξεις» ψηφίστηκε από τη Βουλή το Σάββατο 20 Δεκεμβρίου, αλλά η κοινωνία των πολιτών κατάφερε να υψώσει ένα ισχυρό ανάχωμα και να αναγκάσει την κυβέρνηση να αποσύρει τις περισσότερες από τις πλέον καταστροφικές για τα δάση μας διατάξεις. Βελτιώσεις επήλθαν και σε κάποιες άλλες διατάξεις που εν τέλει ψηφίστηκαν. Δυστυχώς, παρέμειναν κάποια ιδιαίτερα προβληματικά σημεία, με κορυφαίο αυτό που αφορά στη νομιμοποίηση παρανομιών.

Η εκστρατεία του WWF Ελλάς δεν θα είχε φέρει αποτέλεσμα χωρίς την πίεση που εκατοντάδες πολίτες άσκησαν με τηλεφωνήματα στα γραφεία των βουλευτών, με τις ερωτήσεις που κατέθεσαν μέσω της πλατφόρμας Vouliwatch, και βέβαια τις 60.000 και πλέον υπογραφές στο κάλεσμα της διεθνούς οργάνωσης Avaaz. Ιδιαίτερα σημαντικό, αν αναλογιστούμε ότι «αντίπαλος» ήταν ένα νομοσχέδιο που κατέβηκε χωρίς διαβούλευση και αντιμετωπίστηκε ως επείγον στη σκιά της παράλληλης βαριάς επικαιρότητας.

Το αποτέλεσμα αυτής της συλλογικής προσπάθειας, η οποία κορυφώθηκε την Παρασκευή (19/12) με την παράδοση του ψηφίσματος των πολιτών από το WWF Ελλάς και την Avaaz, ήταν να προκύψουν τροποποιήσεις και βελτιώσεις στο επίμαχο άρθρο 12 του νομοσχεδίου. Πιο συγκεκριμένα, αποσύρθηκαν οι παράγραφοι 3, 9, 10, & 11 και βελτιώθηκαν οι παράγραφοι 2, 4 και 8. Το WWF Ελλάς δημοσιεύει σήμερα πίνακα με τις τροπολογίες και τις διατάξεις που αποσύρθηκαν, βελτιώθηκαν ή παρέμειναν στο σ/ν. Τα πλέον σημαντικά σημεία που προκύπτουν είναι τα εξής: